Армяне в Византии: Армяне и великая империя...1

[Gitunik]

История


Պատմիր Բյուզանդիայի Կայսրության մասին և բեր արքայացանկը ըստ թվերի

.
GPT-4o mini




Բյուզանդիայի Կայսրությունը, որը նաև հայտնի է որպես Արևելյան Ռոմեական Կայսրություն, գոյություն է ունեցել 330 թվականից մինչև 1453 թվականը: Այն հիմնադրվել է Հռոմեական կայսրության բաժանման արդյունքում, երբ Կոստանդինոս Մեծը հիմնեց Կոստանդնուպոլիսը (այժմ՝ Ստամբուլ) որպես նոր մայրաքաղաք:

Պատմություն
Բյուզանդիայի պատմությունը կարելի է բաժանել մի քանի հիմնական շրջանների՝

Հիմնադրում (330-476): Կոստանդինոս Մեծի օրոք կայսրությունը սկսեց զարգանալ, և նրա մահից հետո կայսրությունը շարունակեց գոյատևել, չնայած որ 476 թվականին Արևմտյան Ռոմեական կայսրությունը փլուզվեց:
Ոսկե դար (6-րդ դար): Յուստինիանոս I-ի օրոք (527-565) կայսրությունը հասավ իր ամենաբարձր զարգացման մակարդակին: Նա փորձեց վերականգնել Հռոմեական կայսրության նախկին տարածքները և մշակեց «Յուստինիանոսի օրենսգիրքը»:
Միջին դար (7-11-րդ դար): Կայսրությունը սկսեց կորցնել տարածքներ, հատկապես արաբական նվաճումների պատճառով, սակայն այն դեռևս պահպանեց իր ուժը և մշակույթը:
Վերջին շրջան (12-15-րդ դար): Կայսրությունը սկսեց թուլանալ, և 1204 թվականին տեղի ունեցավ չորրորդ խաչակրաց արշավանքը, որը հանգեցրեց Կոստանդնուպոլիսի գրավմանը: 1453 թվականին Օսմանյան կայսրությունը գրավեց Կոստանդնուպոլիսը, ինչը նշանավորեց Բյուզանդիայի վերջը:
Արքայացանկ
Բյուզանդիայի կայսրերի ցանկը ըստ թվերի (հիմնական կայսրեր):

Կոստանդինոս I (330-337)
Կոստանդինոս II (337-340)
Կոնստանցիոս I (337-350)
Կոնստանց (337-350)
Յուլիանոս (361-363)
Հովհաննես (363-364)
Վալենտինիանոս I (364-375)
Վալենտինիանոս II (375-392)
Թեոդոսիոս I (379-395)
Արհոս (395-408)
Ալեքսանդրոս (408-414)
Թեոդոսիոս II (408-450)
Մարկիանոս (450-457)
Լեո I (457-474)
Կոնստանտինոս IV (668-685)
Յուստինիանոս I (527-565)
Հերակլիոս (610-641)
Կոստանդինոս IV (668-685)
Մանուել I (1143-1180)
Կոստանդին XI (1449-1453)
Այս ցանկը ներկայացնում է միայն որոշ կայսրեր, և Բյուզանդիայի պատմության ընթացքում եղել են բազմաթիվ այլ կայսրեր, որոնք ունեցել են իրենց ազդեցությունը կայսրության զարգացման վրա:

[Gitunik]

История


Բյուզանդիայի Հայ կայսրների անվանացանկ

.
GPT-4o mini




Բյուզանդիայի Հայ կայսրները, որոնք հայտնի են նաև որպես Հայկական կայսրներ, հիմնականում կապված են Բյուզանդական կայսրության պատմության հետ: Հայկական ծագում ունեցող մի քանի կայսրեր եղել են Բյուզանդական կայսրությունում, որոնցից առավել հայտնի են.

Հրայր Բագրատունի (Հրայր I) - 7-րդ դարի սկզբին, Բյուզանդական կայսրության ժամանակաշրջանում:
Մանուել I Կոմնենոս (1143-1180) - Կոմնենոսների դինաստիայի ներկայացուցիչ, որի ժամանակ Բյուզանդիան հասավ իր ուժի գագաթնակետին:
Ալեքսիոս I Կոմնենոս (1081-1118) - Կոմնենոսների դինաստիայի հիմնադիր, որը կարևոր դեր խաղաց առաջին խաչակրաց պատերազմում:
Իզակ II Անգելոս (1185-1195, 1203-1204) - Անգելոսների դինաստիայի ներկայացուցիչ, որը ժամանակավորապես վերականգնեց կայսրությունը:
Անդրոնիկոս I Կոմնենոս (1183-1185) - Կոմնենոսների դինաստիայի ներկայացուցիչ, որը հայտնի էր իր դաժանությամբ:
Այս կայսրերը, իրենց քաղաքական և ռազմական գործունեությամբ, մեծ ազդեցություն են ունեցել Բյուզանդիայի պատմության վրա: