Армяне Турции

[Юстиниан]

Ну мусульмане - это еще не азербайджанцы. Вполне возможно, что это были те же армяне или айрумы (хайрумы) перешедшие в ислам и освоившие тюркский язык. Собственно именно так образовались азербайджанцы! А никак не иначе. Те первоначальные хазары и уйгуры, которые притащили в Кавказскую Албанию (Арцах) тюркский язык уже через несколько столетий исчезли, будучи в меньшинстве от местных армяно-ирано-кавказских народов (племен) региона! Может мы чего-то точно не знаем, но мы знаем одно, причем очень даже точно - азеров там не было!

[Юстиниан]

https://www.youtube.com/watch?v=LqqNmSqcA0Y#t=320
Onnik Dinkjian - Diyarbekiri Hokin / Armenian Songs From Diyarbakır

[Lion]

Юстиниан, а насколько популярен Оник?

[Воин301]

Люди, которых стерли из своей памяти… уже 100 лет

Армен Галстян и Айк Ованнисян сопредседатели союза «Муш-Тарон». Выходцы из Муша и Сасуна, которые сегодня живут на своей исконной родине. Один говорит по-армянски, другой – нет. Их принято называть скрытыми армянами, но когда знакомишься с ними, слушаешь их, слово «скрытый» хочется держать скрытно, не употреблять.

Рассказывает Армен Галстян:

- В Муше у нас есть церковь, баня, кладбище, есть армянские дома, где, однако, живут курды. Цель созданного четыре месяца назад союз «Тарон-Муш: взаимопомощи армян, социальный и туризма» – сберечь и сохранить все это.

Хотим, чтобы армянская церковь Муша была передана нам, чтобы могли отремонтировать ее. Ведем на эту тему переговоры с мэрией. За эти месяцы сумели зарегистрировать армянское кладбище, чтобы взять под охрану. Планируем огородить его. Кладбище занимает площадь около 8000 квадратных метров. Некоторые надгробья повреждены. Наша цель сберечь все это, чтобы не портилось. На этом кладбище покоится глава гайдуков Геворг Чауш.

В Муше и близлежащих селах (Булан, Хаскер, Вардо, Маназкерт) много скрытых армян. Население Муша составляет 100 тысяч человек, из которых 20 тысяч – армяне. Если раньше говорили – наша бабушка армянка, то теперь говорят – наш дедушка тоже армянин.

Я – потомок мушцев и сасунцев, Айк – коренной сасунец, но родился в Муше.

Знаете, многие скрытые армяне сегодня крестятся, но неужели это главное, чтобы считаться армянином. В действительности приоритетна национальность, потом только религия.

У всех нас в разных районах и селах Армении есть родственники. Они смогли утвердиться в Армении. А мы остались и жили «чужой» жизнью, но на нашей земле. Кто из нас выиграл…Трудно ответить.

Отца моего деда на его глазах убили. Он шесть месяцев раненый скрывался в горах. Потом спустился в родное сели и прятался в тонирне одного курда. Когда хозяйка дома увидела его, сказал, что он сын Евы. Эта женщина пожалела его и спрятала в своем доме. Затем 8 лет жил в Тигранакерте, потом бежал в Камышли. Возвратился в Муш и женился на моей бабушке, которую тоже прятала одна курдская семья. После женитьбы перебрались в село Комар, расположенное ниже церкви Сурб Ованес.

Жили двойственной жизнью: вне дома были одни, дома – совсем другие. Помню, когда был маленьким и многого не понимал, удивлялся, что дедушка в основном говорил на курдском. И когда просил говорить по-армянски, отвечал: выгляни в окно, посмотри, нет никого. Позже понял, что он просто боялся говорить на армянском.

Я армянскому языку научился у дедушки, с ним спал. Если прежде говорил только на Мушском наречии, теперь выучил и восточноармянский, поскольку часто бываю в Армении.

О создании союза думал 20 лет. Мучился, страдал, когда видел, видя, как армяне вынуждены жить по мусульманским законам. Подумал – нужно совершить шаг. Отважился и… многих побудил к смелости. Если раньше говорили – наша бабушка армянка, то теперь говорят – наш дедушка тоже армянин.

Хотим создать «Дом армянина», где любой желающий сможет выучить армянский язык, познакомиться с армянской культурой. В этом вопросе нам поможет наш хороший друг, канадский армянин Вазген Галчеян.

В члены союза принимаем очень придирчиво. Должны быть уверены, что армяне. О многих знаем. Что армяне, но они сами отрицают. Они, к примеру, работает в мэрии Муша. Знаю, что бабушку его звали Шушан, дедушку – Аветис, но он утверждает, что они – курды, переселившиеся в Кавказа. Зачем нам нужны такой человек или ему подобные, люди, отказывающиеся от своей национальности.

Уже тридцать лет я отдал душу за армянскую нацию. Если бы мы не создали союз, кто бы признался, что он армянин? Теперь даже дети приходят и говорят, что они армяне. Раньше говорили: армяне – убийцы, воры, а мы доказывали обратное, говоря, что мы – строители, созидатели.

У нас много целей, планов. Надеюсь, со временем все удастся. Мы должны протянуть руку друг другу. Например, мой друг Айк не виноват, что не знает армянского. Как ему было учиться, у кого? Думаете, легко жить скрытной жизнью. И потом – кто знает о нас: думают, что армяне живут только в Стамбуле. О Западной Армении забыли, стерли из своей памяти. Но живущие там не забыли, помнят…

В 1972 году мой дед написал письмо брату, живущему в Армении, сообщил, что мы есть, живем…

Да, нас часто упрекают, что не знаем армянского, говорим на турецком, курдском. Приведу одно сравнение: человек, утерявший родных и оказавшийся в чужой среде, под опекой чужих людей, со временем становится одним из них – верно? Кто виноват: вопрос, не имеющий ответа.

Не нужно искать виновных и невинных. Зачем нужно спрашивать: мусульманин ты, или христианин, зачем мерилом человека делать религию? Зачем человека, который не может сдержать слез, когда приезжает в Армению, целует армянскую землю, когда дочь свою или сына женит только на себе подобном, не считают своим?

Мы не должны убегать. Моя родина там, там моя Армения, все мое там. Если все мы бросим и покинем, кто позаботится о нашей земле. Этого хотят курды, турки – чтобы мы все бросили и покинули эти земли. Трудности нужно преодолевать…»

Будто догадавшись (или немножко понимая), о чем идет беседа, Айк Ованес разделил озабоченность Армена Галстяна: «Не хотим, чтобы из тех мест, где много армян (например, Тарон), уходил хотя бы один. Хотим, чтобы все остались там, чтобы эти территории не остались без армян, а наоборот – заполнялись армянами. Только своим присутствием можем сохранить эти земли. В этих местах у нас есть память, история, которые должны быть обновлены, мы должны набраться силы…»

Лусине АБРАМЯН

[Lion]

Вот бы узнать, сколько в общем армян сейчас в Турции...

[Воин301]

Смотря каких.

[Lion]

Вот это тоже вопрос - кого считать армянином!

[Воин301]

Скажем считать ли человека армянином, если он не хочет видеть лицо армян и Армении, но при этом родился и жил в Армении?

[Lion]

Сложный вопрос, кого считать армянином...

[Воин301]

Ո՞րն է իսլամացված համշենցիների ինքնության ներկայիս ընկալումը

Վերջին շրջանում մամուլում և նաև որոշ ուսումնասիրողների ուշադրության կենտրոնում են Թուրքիայի տարածքում ապրող համշենցիների ինքնության խնդիրները։ Արվում են զանազան մեկնաբանություններ՝ առանց հաշվի առնելու իսլամացման-թուրքացման քաղաքականության պատմական իրողությունը և դրանից բխող հետևանքները, ինչպես նաև հստակորեն չի տարբերակվում ինքնություն և ծագում հասկացությունները։

Դեռևս 18-րդ դարում բռնի իսլամացված համշենահայության սերունդներն այսօր ապրում են Թուրքիայի Ռիզեի նահանգի Չամլըհեմշին (հին անունը՝ Ստորին Վիչե Վիժե), Համշին (հին անունը՝ Համշեն), Փազար (հին անունը՝ Աթինա), Ֆընլդըքլը (հին անունը՝ Վիչե Վիժե), Արդաշեն (հին անունը՝ Արտաշեն), Չայլեի (հին անունը՝ Մավարի), Իքիզդերե (հին անունը՝ Քուրաի-ի Սեբա) գավառներում, որոնց մի մասում ընդգրկված է պատմական հայոց Համշեն գավառը։ Ժամանակի ընթացքում նրանց մի մասը տեղափոխվել է Արդվինի նահանգի Խոփա և Բորչկա գավառները։ Համշենցիների գյուղեր կան նաև Էրզրումի, Սաքարիայի, Դուզջեի նահանգներում։ Նրանց կարելի է հանդիպել Թուրքիայի մեծ ու փոքր քաղաքներում։ Իսկ ազգային դիմագիծը դիմադրության շնորհիվ քրիստոնեություն պահպանած հատվածը սփռվել է Սև ծովի հարավարևելյան, իսկ հետագայում՝ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին ցեղասպանություն վերապրած համշենահայերի մեծ մասը հաստատվել է Սև ծովի հյուսիսարևելյան (ռուսական) ծովեզրյա շրջաններում, Հայաստանում` պահպանելով լեզուն, կրոնը, ազգային սովորությունները:

Օսմանյան կայսրության, հետագայում հանրապետական Թուրքիայի ձուլողական քաղաքականությունն ընթացել է մի քանի փուլերով, բռնի և տարաբնույթ համակարգված մեթոդներով, ինչպես նաև լեզվական ձուլման միջոցով: Չբավարարվելով կրոնափոխությամբ և հասկանալով լեզվի էթնոտարբերակիչ դերը՝ օսմանյան և հանրապետական Թուրքիայի իշխանությունները խիստ կարևորել են իրենց ենթակայության տակ գտնվող ժողովուրդներին թուրքախոս դարձնելը` ամբողջացնելով նրանց ձուլման գործընթացը: Այս իրողության մեջ իսլամացված համշենահայության սերունդները օսմանաթուրքական միջավայրում աստիճանաբար կորցրեցին հայկական ինքնության կարևոր բաղկացուցիչները՝ լեզուն (բացառություն են կազմում Խոփայի և Բորչկայի գավառների և Սաքարիայի նահանգի մի քանի գյուղերի համշենցիները), կրոնը, կտրվեցին հայկական մշակույթից և ամբողջովին տարրալուծվեցին թուրքական հասարակության մեջ՝ պահպանելով միայն իրենց տեղական ազգագրական, ինչպես իրենք են ասում, համշենական ինքնությունը։

Առհասարակ էթնիկական դիմադրողականության և ինքնապաշտպանության գլխավոր միջոցներից մեկը լեզուն է, որն արտահայտում ու պահպանում է ազգային յուրօրինակությունն ու սահմանները: Լեզվամտածողության, բառապաշարի, բանահյուսության մեջ են ամրագրվում ազգային ինքնության հատկանիշները, տվյալ էթնոսին բնորոշ բազմաթիվ առանձնահատկությունները: Լեզուն է, որ սերունդներին է փոխանցում ազգային մշակույթը, ավանդույթները` կատարելով նաև էթնոտարբերակիչ դեր: Լեզուն և ազգային ինքնագիտակցությունը մշտապես գտնվել են սերտ կապի մեջ: Լեզուն ազգային ինքնագիտակցության և ինքնության ձևավորման, թերևս, ամենաորոշիչ գործոններից մեկն է:

Բազմազգ Օսմանյան կայսրության և հանրապետական Թուրքիայի իշխող շրջանակները շատ լավ էին հասկանում, որ այլազգիների ձուլումը բավականին բարդ գործընթաց է, մանավանդ, որ տիրապետող ազգի և մյուսների միջև գոյություն ուներ, ժամանակակից էթնոհոգեբանության տերմինով ասած, «Էթնիկական անհամատեղելիություն» (Լեզվի էթնոպաշտպան դերի մասին ավելի մանրամասն տե՛ս Նալչաջյան Ա., Էթնիկական հոգեբանություն, Երևան, 2001, էջ 427-428): Լեզուն կարող էր միշտ վառ պահել իր ենթակայության տակ հայտնված ժողովուրդների ազգային ինքնագիտակցությունը: Ուստի՝ այս հանգամանքների վերացմամբ էր պայմանավորված այլազգիների նկատմամբ Օսմանյան կայսրության, նաև Թուրքիայի Հանրապետության որդեգրած ձուլման և ոչնչացման քաղաքականությունը:

Նման ճնշումների արդյունքում` հայերենի հաշվին համշենցիների միջավայրում ամրակայվեց թուրքախոսությունը: Թեև Թուրքիայում մնացած համշենահայությունը սկզբնական շրջանում առերես էր ընդունել իսլամ, ցավոք, ժամանակը, ինչպես նաև միջավայրը, թուրքական հետևողական ձուլման քաղաքականությունը, վախի և զանազան հալածանքների մթնոլորտը կատարել են իրենց դերը: Եվ այսօր նրանց մի մասի հայկական ինքնությունն արտահայտվում է ընդամենը գենետիկական ծագման մասին հիշողությամբ և մշակութային որոշ շերտերի պահպանմամբ:

Գերմանացի հեղինակ Մ. Հունբերը գրում է, որ «չի կարելի տիրանալ ինքնությանը, այն ինքնաբերաբար է առաջանում, բայց երբ արդեն ձեռք է բերվում, այն դեռ չի կարելի ապահով համարել: Մշտապես կա ինքնությունը օտարից պաշտպանելու կարիքն ու անհրաժեշտությունը» (Hübner M. “La beurette” Vom aus der Vorstaedte ins Herz der französischen Gesellschaft, Frankfurt am Main, 1996, p. 23):

Հանրապետական Թուրքիայում այլազգիների ձուլողական քաղաքականությունն իրավականորեն ամրագրվում է 1924 թվականի առաջին սահմանադրության 88-րդ հոդվածով, որը 1982 թվականին դարձավ 66-րդ հոդվածը՝ «Ամեն ոք ով, Թուրքիայի քաղաքացի է, համարվում է թուրք»։

2005թ. հոկտեմբերին Թուրքիայի կառավարությունը քննարկեց և հաստատեց Անվտանգության խորհրդի ներկայացրած «Ազգային անվտանգության քննարկման մասին փաստաթուղթը» որը դարձյալ ընդգծում է՝ Թուրքիայի Հանրապետությունում հիմնարար սկզբունքներ են հանդիսանում «մեկ պետություն մեկ ազգ, մեկ դրոշ և մեկ լեզու դրույթները»։ Փաստաթղթում պահպանվում է Թուրքիայի յուրաքանչյուր քաղաքացուն «ազգությամբ թուրք» համարելու սկզբունքը։

2005 թ. նոյեմբերին Թուրքիայի վարչապետ Ռ. էրդողանն իր հայտարարության մեջ թեև ընդունում է, որ երկրում կան մոտ 30 էթնիկական խմբեր՝ «իրենց ներքին ինքնություններով», այդուհանդերձ չի հապաղում հիշեցնել, որ նրանք ունեն «վերին ինքնություն», այն է՝ Թուրքիայի Հանրապետության քաղաքացիությունը։

Այսօր Թուրքիայում ապրող քրիստնյա հայերի անձը հաստատող փաստաթղթում (Kimlik), որը տեղական կիրառության համար է, կրոնական պատկանելության դիմաց նշվում է՝ քրիստոնյա, իսկ անձնագրում ազգության դիմաց՝ թուրք, հայերն ունեն նաև 31 թվով համարակալված կոդ, ինչը համապատասխան ատյաններին հուշում է նրանց ազգային պատկանելությունը։

Իսկ իսլամացված համշենցիների ինքնությունը խճճելու ուղղությամբ մինչ այժմ էլ ակտիվորեն աշխատանքներ են տարվում։ Հրատարակվում են ապագիտական գրքեր (նրանց մեջ կան համշենցի հեղինակներ)՝ համշենցիների հայկական ծագումը և առհասարակ Համշենում հայկականության մնացած հետքերը մերժելու նպատակով։

[Воин301]

Որպես հետաքրքիր փաստ նշենք, որ Արդվինի նահանգի Խոփա և Բորչկա գավառների համշենցիները կարողացել են թուրքական այդ մեծ օվկիանոսում պահպանել հայերենի` Համշենի բարբառի իրենց տեղական խոսվածքը և դեռ գործածում են իրենց առօրյա խոսակցականում։ Ինչպես ցույց են տալիս մեր կատարած ուսումնասիրությունները, այսօր Խոփայի և Բորչկայի գավառների համշենցի­ների թիվը՝ մոտավորապես 25-30,000 է։ Սակայն երիտասարդ սերունդն արդեն մոռանում կամ չի գործածում իր տեղական խոսվածքը և առավել մեծ տեղ է տալիս թուրքերենին։ Միաժամանակ նշենք, որ նրանք հայերեն տառերը չգիտեն, բացառու­թյամբ մի քանի մտավորականների, ովքեր գիտաճանաչողական նպատակներով սովորում են մեսրոպյան տառերը։ Շնորհիվ հայերենի Համշենի բարբառի տեղական խոսվածքի պահպանման՝ այս շրջանների համշենցիների մի մասն ընդունում է իր հայկական ծագումը։ Չնայած թուրքական քարոզչությանը, նրանք շատ լավ հասկանում են, որ իրենց խոսակցական լեզուն թուրքերեն չէ։ Առհասա­րակ, Խոփայի և Բորչկայի գավառներում տարածված են մարքսիստական, ըստ այդմ՝ աթեիստական գաղափարները, որոնք, մեր կարծիքով, որոշակի հոգեբանական ինքնապաշտպանական դեր են կատարում իսլամական-թուրքական միջավայրում՝ սեփական տեսակը, ազգագրական նկարագիրը պահպանելու համար։ Սակայն նրանց մեջ կան նաև այնպիսիները, ովքեր խուսափում են իրենց ծագման մասին խոսել, կամ իրենց համարում են թուրք, իսկ լավագույն դեպքում՝ համշենցի (հոմշեցի)։ Խոփայի համշենցիների մի մասն էլ ընդգծում է, որ տեղյակ է իր հայկական ծագման մասին, գիտի, որ ժամանակին հայ ժողովրդի մաս է կազմել, հայկական մշակույթի կրող է եղել, սակայն ժամանակի ընթացքում կտրվել է կապը և իրենց ոչ հայ, ոչ էլ թուրք են համարում, այլ` համշենցի։ Կարծում ենք, որ ինքնության նման ընկալումը ևս թուրքական իրականության մեջ իրենց տեսակը պահպանելու և այդ միջավայրում հարմարվելու մի մոդել է։

Թուրքական իշխանությունները, չկարողանալով Արդվինի նահանգի համշենցիներից վերջնականապես արմատախիլ անել հայախոսությունը, պաշտոնական պատմագրության միջոցով խճճում և աղավաղում են Համշենի պատմությունը, համշենցիների ծագումնաբանությունը, նրանց հայերեն խոսվածքը հայտարարում իբրև մի թյուրքական բարբառ։

Ռիզեի նահանգի համշենցիների շրջանում թուրքա­ցումն առավել խոր արմատներ է գցել։ Ռիզեի համշենցիները մոռացել են իրենց մայ­րենին՝ հայերենը, և խոսում են թուրքերեն։ Ոմանք, թեև ընդունում են իրենց հայկա­կան ծագումը, սակայն անմիջապես հավելում են, որ արդեն թուրքացել են։ Նրանց միջավայրում շրջանառվում է այն տեսակետը, որ նրանք սերվել են թյուրքական ցեղերից։ Չամլըհեմշինցի լրագրող և հայրենագետ Ջան Ուղուր Բիրյոլը, իր հոդվածներից մեկում գրում է. «Այսօր համշենցիների մեծամասնությունը մերժում է իր հայ լինելը։ Իրակա­նում, շրջանում օգտագործվող տեղանունների և առօրյա կյանքում պահպանված առար­կա­ների անունների կիրառությամբ է արտահայտվում տեղական հայերենը» (Biryol C. U., Hemşinliler üzerine, Hemşinliler Ermeni mi?, Radikal, 2005, Haziran 12)։ Այստեղ էլ կան այնպիսիները, ովքեր իրենց թուրք չեն համարում, այլ ուղղակի՝ համշենցի (Hemşinli) գիտեն, որ իրենց նախնիները հայեր են եղել։ Ռիզեի մի շարք շրջաններում արմատական իսլամը շարունակում է ամուր դիրքեր ունենալ, ինչը էապես ազդել է համշենցիների ինքնության վրա և կարող ես հանդիպել մոլեռանդ մահմեդականների։ Նրանց մեջ կան նաև մարքսիստական գաղափարների կրողներ, ակտիվ ձախակողմյաններ։ Սակայն Չայելի գավառի Սենոզի շրջանում արմատացած է թուրքական ազգայնական գաղափարները։ Համշենցիների տների պատուհաններից կախված կարող ես տեսնել եռալուսին թուրք ազգայնականների դրոշը։ Անգամ նրանց միջավայրում հայ (Ermeni) բառն ունի բացասական և վիրավորական նշանակություն։ Սենոզի շրջանը տվել է հայտնի քաղաքական և ռազմական գործիչներ իրավաբաններ, բժիշկներ, ուսուցիչներ։ Այս շրջանի Խախոնջ (այժմ՝ Çataldere) գյուղից է Թուրքիայի նախկին վարչապետ Մեսութ Յլմազը՝ Վասափների տոհմից։ (Հայերեն Վասակ անձանվան աղավաղված տարբերակն է)։ Ռիզեի համշենցիների թիվը այլ քաղաքներում էլ հաստատվածներով հանդերձ ոչ պաշտոնական տվյալներով կազմում է մոտ 60 հազար։

Հայտնի կեղծարար Մ. Սաքաօղլուի միջոցով թուրքական պատմագրությունը հայտարարում է, որ համշենցիները բացի թուրքերենից ուրիշ լեզու չեն իմացել: Նրանց թուրքերենն էլ հին Օղուզի կամ Սաքա ցեղի բարբառն է (Sakaoğlu M. Ali, Dünden Bugüne Hemşin. Karadeniz’den Bir Tarih, Yeniyurt Yayınları, Ankara, 1990, s. 53-54): Մեկ այլ թուրք կեղծարար` Մ. Քըրզըօղլուն, ընդունելով Խոփայի համշենցիների լեզվի հայկական բարբառ լինելը ( Kırzıoğlu M. F., I. Selim Cağında Hopa ile Arhavi Köyleri, TFA icinde, yıl 17, cilt 10, no. 201 (Nisan 1966), İstanbul, s. 4104.), այն կրողների ծագման մասին առաջարկում է հորինովի տեսություններ: Մ. Քըրզըօղլուի մշակումները, ցավոք, դարձել են համշենցիների ինքնության անբաժանելի մասը: Շատերն այնքան են հեռացել հայկական արմատներից, որ իրենց համարում են օղուզական կամ բալքարական, կամ աքադական ցեղերի սերունդ, կամ էլ Միջին Ասիայից ու Խորասանից եկած մի ժողովուրդ:

Եվ եթե անգամ Ռիզեի համշենցիները գիտեն էլ իրենց հայկական ծագումը, (իսկ չիմանալ չեն կարող, քանի որ իրենց խոսակցական թուրքերենում օգտագործում են բազմաթիվ հայերեն կենցաղային բառեր, տեղանուններ, բուսանուններ), ապա այդ մասին գերադասում են լռել կամ ուղղակի մերժել։ Ահա այսպիսին է 18-րդ դարում և հետագայում բռնի իսլամացված հայության սերունդների ներկա իրավիճակը։

Իսլամացման քաղաքականությունը պետք է գնահատել որպես ցեղասպանության դերսևորման մի ձև, որին ենթակվեց հայության այս հատվածը՝ բռնի կտրվելով իր արամատից ու հեռանալով իր ազգային ակունքներից և մշակույթից։ Ցեղասպանության վերաբերյալ Ռաֆայել Լեմկինի բնորոշումը, ինչպես նշված է իր “Axis Rule in Occupied Europe” (Washington, D.C.: Carnegie Endowment for International Peace, 1944) գրքում, նույնպես ներառում էր այն, ինչը կարելի է համարել որպես ոչ ֆիզիկական, այլ հատկապես ցեղասպանության հոգեբանական ազդեցություններ, որոնք նա անձնապես բնորոշել է հետևյալ կերպ. «Ընդհանրապես ցեղասպանությունը պարտադիր չէ, որ նշանակի ազգի ուղղակի բնաջնջում, ...։ Նախ հարկ է առանձնացնել տարբեր գործողությունների համակարգված ծրագիրը, որը նպատակ ունի ոչնչացնելու ազգային խմբերի կարևոր հիմքերը և հենց իրենց` խմբերին» Այդ ծրագրի նպատակներն են քաղաքական և սոցիալական կառույցների, մշակույթի, լեզվի, ազգային զգացմունքների, կրոնի ոչնչացումը, անձնական ապահովության, ազգային խմբերի տնտեսական գոյության ոչ ինտեգրումը և այլն։ «Ցեղասպանությունն ունի երկու փուլ. առաջին` ճնշված խմբի ազգային մոդելի ոչնչացում, և երկրորդ`ճնշողի ազգային մոդելի հարկադրում: Այս հարկադրումն իր հերթին կարող է իրագործվել ճնշված բնակչության վրա, որին թույլ են տալիս մնալ տարածքում` ճնշողի ազգակիցների կողմից իրականացված բնակչության բնաջնջումից և գաղութացումից հետո» (http://www.genocide-museum.am/arm/un.php)։

1948թ. ՄԱԿ-ի Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և դրա համար պատժի մասին կոնվենցիայի 1–ին հոդվածը նշում է, որ ցեղասպանությունը հանցագործություն է, անկախ նրանից կատարվում է խաղաղ թե պարտերազմական պայմաններում, և որ ստորագրող կողմերը պարտավորվում են կանխարգելել և պատժել կատարելու համար։ Կոնվենցիայի 2–րդ հոդվածը ցեղասպանություն է համարում այն գործողությունները, որոնք կատարվում են մի որևէ ազգային, ցեղային կամ կրոնական խմբի լիակատար կամ մասնակի ոչնչացման մտադրությամբ։

Ահա համակարգված այս ձուլման քաղաքականության արդյունքում համշենցիները, բռնի կրոնափոխվելով, կորցրեցին իրենց իրական հայկական ազգային ինքնությունը՝ պահպանելով միայն տեղական ազգագրական նկարագիրը՝ երբեմն հայկական ծագման մասին հիշողության դրսևորումներով։

[Воин301]

Интересная статья, особенно конец.

[Воин301]

Не пора ли создавать комитет(хотя бы секретный) по поиску всех видов ассимилированных армян и диссимиляции этих армян?

[Lion]

Это очень трудная работа, с не определенными целями. Я скорее за другого, нужно усилить наше государство, тогда оно как магнит, вытянет наружу всех тайных и явных армян!

[Воин301]

А почему с неопределёнными целями? Вот Вам одна цель: инвестиции в Армении, или туризм в своей родине, или военная помощь. Целей много, пусть Вам не кажется, что в мире нету ассимилированных армян, которые готовы помочь или помогают нам. В последнее время быть армянином, как я понимаю, или модно или противно...

Цитата:

Я скорее за другого, нужно усилить наше государство, тогда оно как магнит, вытянет наружу всех тайных и явных армян!

Как не крути, но без сильного государства все наши старания становятся бессмысленными по большому счёту, не имеет смысла говорить про всё это, но не надеяться на создание сильного государства.