Եվ այսպես, Ասորեստանի թագավորությունն, ըստ էության, արդեն չկար, սակայն իր գոյությունը դեռևս շարունակում էր վերջինիս բանակային մեքենայի մի մասը, որը, գործելով Ասուրուբալիտ II-ի հրամանի ներքո և հույսը դրած Եգիպտական թագավորության աջակցության վրա, դեռևս շարունակում էր դիմադրությունը: Այս առումով լրացուցիչ հույսեր էր ներշնչում այն հանգամանքը, որ դաշնակից ուժերը Ասուրուբալիտ II-ի բանակի ուղղությամբ անմիջական հարվածը որոշ ժամանակ հետաձգեցին:
Մ.թ.ա. 612 թվականին Նինվեի անկումից և իր ու իր պետության միջազգային ճանաչումից կարճ ժամանակ անց սեփական մահկանացուն կնքեց Հայոց պետականաշինության գործում հսկայական գործ արած Պարույր Հսկայորդին և նրան ժառանգեց իր որդի Հրաչյան (մ.թ.ա. 612-590), որը արժանիորեն շարունակեց հոր գործը՝ իր հիմնական գծերով զարգացնելով վերջինիս քաղաքականությունը: Իր հերթին, մ.թ.ա. 610 թվականին կյանքից հեռացավ նաև Պսամատեխ I-ը և նրան հաջորդեց արդեն իր որդին, ի դեմս Նեխո II-ի (մ.թ.ա. 612-594), որը ևս արժանի եղավ հորը՝ թեև արդյունքում աչքի ընկնելով ավելի շատ ռազմատենչությամբ, քան հորը բնորոշ խոհեմ զգուշավորությամբ: Այսպիսով՝ Բաբելոնի թագավորությունն և Արիական Եռադաշինքը դեմ դուրս եկան Եգիպտական ու Ասորեստանի թագավորություններին, ինչը նոր և թեժ ընդհարումների դուռ բացեց:
Մ.թ.ա. 611 թվականի գարնանից մինչև աշուն Նաբոպալասար արքայի գլխավորած Բաբելոնի (մոտ 100.000) և Հրաչյա արքայի գլխավորած Արմենիի (մոտ 50.000) թագավորությունների միացյալ բանակը ասպատակեց Հայոց Միջագետքը ու Խառանի շրջակայք և նահանջեց1: Նմանատիպ ևս մեկ հարված, բայց ավելի ուժեղ ձևով, դաշնակիցները կրկնեցին մ.թ.ա. արդեն 610 թվականի գարնանից մինչև աշուն՝ ի վերջո ստիպելով Ասուրուբալիտ II-ին իր հիմնական ուժերով նահանջել արդեն Եփրատի աջ ափ, որտեղ վերջինս սկսեց սպասել օգնության շտապող Եգիպտական թագավորության բանակին2: Եգիպտոսից սպասվող օգնությունը, սակայն, առժամանակ ուշացավ և արդյունքում Նաբոպալասար մ.թ.ա. 609 թվականի գարնանը Հայոց Միջագետքի և Խառանի շրջակայքից հետ քաշեց իր ուժերը դեպի Միջագետք՝ հընթացս ոտնատակ տալով դրանք3:
Ի վերջո, ստանալով սպասված օգնությունը, մ.թ.ա. 609 թվականի հունիսից մինչև սեպտեմբեր Ասուրուբալիտ II-ի գլխավորած Ասորեստանի (մոտ 20.000) և Եգիպտական (մոտ 20.000) թագավորությունների միացյալ բանակը անցավ Եփրատի ձախ ափ ու ասպատակեց Հայոց Միջագետքը և Խառանի շրջակայքը4, ինչը ստիպեց գործել արդեն վերջինիս հակառակորդներին: Արդյունքում, սակայն, մ.թ.ա. 609 թվականի սեպտեմբերին Իզալա ամրոցի ճ-մ-ում (Հայոց Միջագետք, Խաբուր գետի ակունքի մոտ) Նաբոպալասար արքայի գլխավորած Բաբելոնի, Կիաքսարես արքայի գլխավորած Մարական, Կյուրոս I-ի գլխավորած Պարսքի (մոտ 120.000) և Հրաչյա արքայի գլխավորած Արմենիի (մոտ 60.000) թագավորությունների միացյալ բանակը հաղթեց Նեխո II-ի ու Ասուրուբալիտ II-ի գլխավորած Եգիպտական (մոտ 100.000) և Ասորեստանի (մոտ 30.000) թագավորությունների միացյալ բանակին, որի մնացորդները
_________________________
1 Նաբոպալասարին վերագրվող արձանագրությունից; «Բաբելոնյան ժամանակագրություն» արձանագրությունից:
2 «Բաբելոնյան ժամանակագրություն» արձանագրությունից:
3 Նաբոպալասարին վերագրվող արձանագրությունից:
4 Նաբոպալասարին վերագրվող արձանագրությունից:
166