milhistory.net

Ափսոս,Մհեր եթե կարաս մի թեմա բացի,որտեղ կգրես Արտակ Մովսեսյանի աշխատությունները։

Լավ միտք է՞։

Չէէ, ապեր, իմաստ չունի - կան շատ թեմաներ էլ առանց դրա, օրինակ՝ Արատտայի թեման:

Մհեր ինչպես էն՞ խեշտեգ դնում հղումը ֆորումում

Չգիտեմ, կարծես չկա նման ձև...

viewtopic.php?f=31&t=1492&start=1395

Սրա և դրա նախորդ էջում թուրքն և ես իրար հայհոյում էինք,ինչու՞ չես ջնջում դրանք։

Не заметил...

Спасибо что заметили

Лион, что знаете про Айцемник?

Единственное упоминание у историка XII века Самвела Анеци - девушка отличилась в время защиты Ани от коалиции мусульманских эмиратств в главе с Шеддадидами летом осеню 1126 года.

«И вот они, вновь собрав войско, под предводительством Патлуна (эмир Шеддадидов Патлун ибн Шавура 1124-1128) - М.А.) с многочисленной конницей пришли к городу. Иванэ с немногими воинами стал на защиту города и начал сражаться за его спасение. В то время в боях на стенах отличилась одна женщина, которая продолжала бросать камни в врагов, не обращая внимания на рану от стрелы и действуя с той же энергией. За свою быстроту её называли Айцемник. Тем не менее, поскольку Грузинское царство ещё не было устойчивым и не везде утвердилось, а также из-за голода, в итоге был заключён союз с Патлуном, и с него потребовали клятву, что он не станет мстить, но будет как прежде владеть городом и мирно управлять всей страной» (Самвел Анеци "Хроника").

Здесь скорее кажется дали прозвище, Козочка, что потом превратилось в личное женское имя: дочь моей дяди по отцу зовут так.

Մհեր ջան, իսկ մենք արծիվներին կամ բազեներին մարտերի կամ որսի մեջ օգտագործելու տեղեկություն ունե՞նք:
Մեկ այլ բան էլ, ըստ առասպելի Արծդունիներին բերել է արծիվը: Սա թվում է թե զուտ առասպել է, բայց սա կարող է լինել նաև իրականություն հաշվի առնելով արծիվների կողմից մարդկանց երեխաներին գողանալու երևույթը, որը այսօր շատ հաճախակի կարելի է հանդիպել ԱՄՆ-ում:

Մեր պահով չունենք, բայց պետք է, որ օգտագործած լինենք...

Մհեր ջան, մի հատ նկատառում ունեմ, բայց էլի շատ մակերեսային է, բայց չեմ կարող չկիսվել: Կարծեմ թե մեզ հայտնի առաջին իշխանափոխության դեպքը դա Նաիրի միությունից և Արամ առաջնորդից Վանի թագավորություն և Վանի արքայատոհմի անցումն է, որը, ըստ էության տեղի ունեցավ Ասորեստանի զորեղացմանը զուգահեռ: Հաջորդ իշխանափոխությունը տեղի ունեցավ Ասորեստանի անկման և պարսկական ցեղերի իշխանության աճի դարաշրջանում, ապա Աքեմենյան Պարսկաստանի ժամանակ իշխանություն ստացած Երվանդունիներին Աքեմենյան Պարսկաստանի անկումից հետո փոխարինեցին Արտաշեսյանները, որոնք իշխեցին հելլենիզմի դարաշրջանում և հեռացան Հռոմի և պարթևների ասպարեզ գալով: Այսպիսով ես կարծում եմ որ կա ինչ-որ կապ տարածաշրջանում ուժերի դասավորության փոփոխումից և Հայաստանում իշխանափոխությունների միջև:

Չգիտեմ արժե Կիլիկիայի իշխանափոխություններն էլ քննարկել թե ոչ, բայց Բագրատունիների օրինակով մենք ականատես ենք լինում, թե ինչպես է ամբողջական թագավորությունը և արքայատոհմը մասնատվում ճյուղերի, կարծում եմ հնում էլ է եղել նմանատիպ երևույթներ այն ժամանակներին բնորոշ ձևով:

Հ.Գ.
Անկախ իշխանափոխումներից ես հակված եմ կարծել, որ բուն արքայատոհմը երբեք չի փոխվել:

Ինձ թվում է կապ կա, եղբայր, ուղղակի կամ անուղղակի՝ պետք է լինի:

Կարող է եղել է տնտեսական կապ, կարող է կամ/նաև ինչ-որ ազգակցական կապ, օրինակ Երվանդունիների պահով մենք կարծես թե ունենք նման տեղեկություն:

Նաև մի հատ էլ դիտարկում մի քիչ թեմայից դուրս: Մենք գիտենք, որ Տիգրան Մեծը երկար տարիներ եղել է պարթևների արքունիքում, նրա ոչ հեռու նախնին՝ Արտաշես Ա ըստ մեզ հասած տեղեկությունների եղել է զորավար Սելեվկյանների բանակում, նրանցից էլ շատ առաջ Տիգրան Երվանդունին էր իր հեծելազորով մարտնչում Աքեմենյանների կողքին: Կարծում եմ սա մեզ որոշակի հիմք է տալիս կասկածելու, որ հայ բարձրաստիճան ազնվականները ուղեկցել են հայոց հեծելազորը դաշնակից երկրներում, զբաղվել են նրանց հրամանատարությամբ և Արտաշեսը ու Տիգրան Մեծը հենց այս գործառույթով են գտնվել օտարության մեջ: Սրա վերաբերյալ Սասանյանների շրջանից ավելի մեծ տեղեկություններ ունենք, բայց այնպիսի տպավորություն է, որ դա երկարատև պրակտիկա է եղել:
Եվ ամենակարևորը, իսկ կարո՞ղ է իրական թագաժառանգը եղել է Արտաշես Ա, բայց իրան տվել են օտարին այն նույն կարգով, ինչ որ Տիգրան Մեծին: Այսինքն ավագին էին վստահում այրուձիի հրամանատարությունը օտարներին այդ ծառայությունը մատուցելիս:

Հետաքրքիր հարցեր են: Առաջին մասի հետ համաձայն եմ, հնարավոր է:

Արտաշեսի պահով էլ ուղղակի տեղեկություններ ոչ հայ աղբյուրներում չկան, իսկ հայկական աղբյուրներն էլ ասում են լրիվ այլ պատմություն - քեռին սպանել է Արտաշեսի հորն ու բռնագրավել է գահը, Սմբատ Բագրատունին Արտաշեսի փախցրել է պարթևների մոտ, հետո սրանց օգնությամբ Արտաշեսը հետ է գրավել գահը...