Византия после 1204 года.
Причины падения Византии: От чего пал колос?
-
герцог фридландский
- Сообщения: 3892
- Зарегистрирован: 15 ноя 2020, 15:33
Re: 1453: Турецкий вариант истории и... правды...
Мехмед Завоеватель и Константинопольский Патриарх Геннадий Схоларий.
Re: Причины падения Византии: От чего пал колос?
Историческая Константинополь и современный Стамбул.
Приходите в мой дом...
Re: Причины падения Византии: От чего пал колос?
Последние солдаты Империи...
Приходите в мой дом...
Re: Причины падения Византии: От чего пал колос?
Византийская империя в 1265 году.
Приходите в мой дом...
Re: Причины падения Византии: От чего пал колос?
Византийские всадники, XII век.
Приходите в мой дом...
Re: Причины падения Византии: От чего пал колос?
Византийская и Трапезундская империи в 1330 году, после битвы при Пелеканоне.
Приходите в мой дом...
Re: Причины падения Византии: От чего пал колос?
Ровно 572 года назад Константинополь превратился в Стамбул
Царьград пал под натиском турок 29 мая 1453 года.
▫️Это событие ознаменовало крушение Византийской, или Ромейской, империи, и Москва стала новым центром православного мира — Третьим Римом.
▫️Константинополь занимал полуостров между Мраморным морем и заливом Золотой Рог. Морские укрепления города были внушительными, но значительно уступали наземным.
▫️Для предотвращения проникновения вражеских судов в бухту, залив был перекрыт мощными металлическими цепями, протянувшимися от одного берега к другому.
▫️В 1451 году к власти пришёл султан Мехмед II Завоеватель, приказавший возвести крепость в самом узком месте Босфора, чтобы отрезать Константинополь от Чёрного моря. Византийских послов, прибывших разузнать о цели строительства, казнили.
▫️Осада Константинополя с суши и моря началась в апреле 1453 года. Турецкая армия значительно превосходила византийскую по численности — почти в двадцать раз.
▫️Кроме того, турки эффективно применяли мощные пушки для разрушения неприступных стен. Это стало, вероятно, первой в истории артиллерийской бомбардировкой города.
▫️В апреле 1453 защитники города успешно отражали атаки. Однако в конце апреля турки перетащили свои корабли по суше, обойдя цепь. Их флот — около 70 кораблей — оказался внутри залива.
▫️В мае турки предприняли новые атаки на городские укрепления, проломив внешние стены в нескольких местах.
▫️25 мая 1453 года было принято решение о генеральном штурме столицы Византийской империи. После двухдневного артиллерийского обстрела, в ночь на 29 мая, турецкие войска начали наступление по всему фронту. Первую атаку греки отбили.
▫️Турки прорвали оборону Константинополя лишь с третьей попытки, когда Мехмед II лично повёл в атаку элитные войска — янычар. После целого дня ожесточённых уличных боев город пал.
▫️Император Константин ХI Палеолог сорвал с себя царские отличия и бросился в бой, не желая жить после гибели своей империи. Его тело так и не было найдено.
Николай Стариков
Приходите в мой дом...
Re: Причины падения Византии: От чего пал колос?
29 мая 1453 года турецкая армия под командованием султана Мехмеда II взяла столицу Восточной Римской империи Константинополь. Это означало уничтожение Восточной Римской империи, последний византийский император Константин XI Драгаш пал в битве. Победа обеспечила туркам господство в бассейне Восточного Средиземноморья. Город оставался столицей Османской империи вплоть до её распада в 1922 году.
Впрочем, к моменту штурма Константинополя в 1453 году Византия оставалась империей лишь номинально. Кроме одного крупного города Константинополя и нескольких окрестных территорий византийский император Константин XI Драгаш не контролировал больше ничего. Ко времени описываемых событий Византия была практически со всех сторон окружена турецкими владениями.
Османские войска к моменту начала штурма Константинополя состояли из регулярной армии, башибузуков и вспомогательных войск. В распоряжении султана находился и достаточно внушительный флот, включавший 6 трирем, 10 бирем, 20 гребных галер, 75 фуст (небольшие корабли) и 20 парандарий (грузовые баржи, использовавшиеся османами для нужд тылового обеспечения флота и сухопутных войск).
Византийская империя ко времени описываемых событий серьезно уступала османам в военной мощи. Единственной надеждой византийцев были древние крепостные стены Константинополя. Главным преимуществом Константинополя было его географическое положение. Город находился на полуострове, образованным Мраморным морем и заливом Золотой Рог, причем береговую линию защищали городские стены и башни. Сильное течение не позволяло противнику высаживать десант под стенами византийской столицы, поэтому основное внимание византийские стратеги уделили Золотому Рогу, в районе которого была протянута специальная цепь, препятствовавшая входу турецкого флота.
Главной проблемой защитников Константинополя была малая численность войск, которые могли участвовать в обороне византийской столицы. В распоряжении императора Константина находилось всего около 7 тысяч византийских солдат. Кроме того, в Константинополе находились и подразделения союзников, также весьма немногочисленные.
Осада Константинополя началась 6 апреля. Незадолго до начала штурма султан Мехмед II отправил делегатов с предложением о сдаче города. Жителям Константинополя властитель османов предлагал в случае сдачи города сохранить жизнь и имущество. Однако, Константин Драгаш отказался сдавать город, при этом выражая готовность платить османам любую дань и уступить любые территории, кроме «второго Рима». Мехмед II не был удовлетворен таким ответом византийского императора и приказал османским войскам начать подготовку к штурму города. В отличие от защитников Константинополя, османское войско было куда более боеспособным, а главное – мотивированным на победу. Выше был и боевой дух османских воинов, которые готовились взять штурмом византийскую столицу.
6 апреля 1453 года османские войска полностью блокировали Константинополь, а 9 апреля турецкий флот предпринял попытку прорыва оборонительной цепи на Золотом Роге, но потерпел поражение и был вынужден отойти. 11 апреля началась артиллерийская бомбардировка Константинополя, которая длилась около 6 недель.
21 мая султан Мехмед II вновь выдвинул предложение о сдаче Константинополя, однако император Константин соглашался на любые размеры дани, только не на сдачу «второго Рима». Примерно в это же время соратники стали советовать императору Константину тайно выбраться за пределы столицы и возглавить византийские войска в каком-либо другом месте, но монарх отказался, полагая, что с его исчезновением из города столица Второй Римской империи падет. 26 и 27 мая османы вновь подвергли Константинополь сильнейшей бомбардировке, а в ночь с 28 на 29 мая османские войска двинулись на штурм византийской столицы.
В результате мощного натиска османским войскам все же удалось прорвать оборону великого города. Император Константин Драгаш пал смертью храбрых, сражаясь вместе с рядовыми защитниками Константинополя. Его тело осталось на улице среди прочих трупов убиенных византийских солдат.
Как пишут историки, последними словами императора стали слова «Город пал, а я еще жив». Как бы там ни было, но османам удалось открыть городские ворота, после чего в Константинополь хлынули тысячи осаждавших его османских воинов. Сопротивляться туркам продолжали венецианские и генуэзские отряды, рассредоточенные в разных концах города, однако силы были слишком неравными. Большая часть защитников Константинополя героически погибла во время его обороны. Впрочем, многим греческим, венецианским и генуэзским морякам удалось отступить на свои корабли и быстро выйти в море. Смогли отплыть от захваченного города 7 генуэзских, 5 византийских и большая часть венецианских кораблей.
Впрочем, к моменту штурма Константинополя в 1453 году Византия оставалась империей лишь номинально. Кроме одного крупного города Константинополя и нескольких окрестных территорий византийский император Константин XI Драгаш не контролировал больше ничего. Ко времени описываемых событий Византия была практически со всех сторон окружена турецкими владениями.
Османские войска к моменту начала штурма Константинополя состояли из регулярной армии, башибузуков и вспомогательных войск. В распоряжении султана находился и достаточно внушительный флот, включавший 6 трирем, 10 бирем, 20 гребных галер, 75 фуст (небольшие корабли) и 20 парандарий (грузовые баржи, использовавшиеся османами для нужд тылового обеспечения флота и сухопутных войск).
Византийская империя ко времени описываемых событий серьезно уступала османам в военной мощи. Единственной надеждой византийцев были древние крепостные стены Константинополя. Главным преимуществом Константинополя было его географическое положение. Город находился на полуострове, образованным Мраморным морем и заливом Золотой Рог, причем береговую линию защищали городские стены и башни. Сильное течение не позволяло противнику высаживать десант под стенами византийской столицы, поэтому основное внимание византийские стратеги уделили Золотому Рогу, в районе которого была протянута специальная цепь, препятствовавшая входу турецкого флота.
Главной проблемой защитников Константинополя была малая численность войск, которые могли участвовать в обороне византийской столицы. В распоряжении императора Константина находилось всего около 7 тысяч византийских солдат. Кроме того, в Константинополе находились и подразделения союзников, также весьма немногочисленные.
Осада Константинополя началась 6 апреля. Незадолго до начала штурма султан Мехмед II отправил делегатов с предложением о сдаче города. Жителям Константинополя властитель османов предлагал в случае сдачи города сохранить жизнь и имущество. Однако, Константин Драгаш отказался сдавать город, при этом выражая готовность платить османам любую дань и уступить любые территории, кроме «второго Рима». Мехмед II не был удовлетворен таким ответом византийского императора и приказал османским войскам начать подготовку к штурму города. В отличие от защитников Константинополя, османское войско было куда более боеспособным, а главное – мотивированным на победу. Выше был и боевой дух османских воинов, которые готовились взять штурмом византийскую столицу.
6 апреля 1453 года османские войска полностью блокировали Константинополь, а 9 апреля турецкий флот предпринял попытку прорыва оборонительной цепи на Золотом Роге, но потерпел поражение и был вынужден отойти. 11 апреля началась артиллерийская бомбардировка Константинополя, которая длилась около 6 недель.
21 мая султан Мехмед II вновь выдвинул предложение о сдаче Константинополя, однако император Константин соглашался на любые размеры дани, только не на сдачу «второго Рима». Примерно в это же время соратники стали советовать императору Константину тайно выбраться за пределы столицы и возглавить византийские войска в каком-либо другом месте, но монарх отказался, полагая, что с его исчезновением из города столица Второй Римской империи падет. 26 и 27 мая османы вновь подвергли Константинополь сильнейшей бомбардировке, а в ночь с 28 на 29 мая османские войска двинулись на штурм византийской столицы.
В результате мощного натиска османским войскам все же удалось прорвать оборону великого города. Император Константин Драгаш пал смертью храбрых, сражаясь вместе с рядовыми защитниками Константинополя. Его тело осталось на улице среди прочих трупов убиенных византийских солдат.
Как пишут историки, последними словами императора стали слова «Город пал, а я еще жив». Как бы там ни было, но османам удалось открыть городские ворота, после чего в Константинополь хлынули тысячи осаждавших его османских воинов. Сопротивляться туркам продолжали венецианские и генуэзские отряды, рассредоточенные в разных концах города, однако силы были слишком неравными. Большая часть защитников Константинополя героически погибла во время его обороны. Впрочем, многим греческим, венецианским и генуэзским морякам удалось отступить на свои корабли и быстро выйти в море. Смогли отплыть от захваченного города 7 генуэзских, 5 византийских и большая часть венецианских кораблей.
Клим Жуков
Приходите в мой дом...
Re: Причины падения Византии: От чего пал колос?
Стены Феодосия II (402-450) - главное укрепление Константинополя.
Крупнейшая средневековая крепость возводилась ок. 405-430 гг и (с реконструкциями) защищала город до 1453 года. Т.е., более 1000 лет, выдержав больше 20 осад.
Внешний ров глубиной 10 метров и шириной 20 защищён внутренним валом. За ним пущена средняя стена с башнями. Позади высится главная стена высотой 12 метров и толщиной в 5-6 м. Со средним шагом в 40-50 м. стена разделена башнями высотой от 15 до 20 м.
Древние позднеантичные по конструкции стены оказались крепким орешком даже для современной османской артиллерии в середине 15 века.
Крупнейшая средневековая крепость возводилась ок. 405-430 гг и (с реконструкциями) защищала город до 1453 года. Т.е., более 1000 лет, выдержав больше 20 осад.
Внешний ров глубиной 10 метров и шириной 20 защищён внутренним валом. За ним пущена средняя стена с башнями. Позади высится главная стена высотой 12 метров и толщиной в 5-6 м. Со средним шагом в 40-50 м. стена разделена башнями высотой от 15 до 20 м.
Древние позднеантичные по конструкции стены оказались крепким орешком даже для современной османской артиллерии в середине 15 века.
Клим Жуков
Приходите в мой дом...
Re: Причины падения Византии: От чего пал колос?
Meta AI
Ուզո՞ւմ ես հունական կրակից պատմեմ հիմա։ Էդ արդեն միջնադարյան «սուպեր զենքի» պատմություն ա։
Հա, ճիշտ ես կպնում
Նաֆթը հիմնական վարկածներից ա։
Հունական կրակի բաղադրությունը մինչև հիմա 100% հայտնի չի, բայց պատմաբանները մի քանի տարբերակ ունեն.
1. Նաֆթ + այլ բաներ
Բյուզանդացիները Սև ծովի մոտից նաֆթ էին հանում։ Դա թեթև, դյուրավառ հեղուկ ա, որ ջրի վրա էլ ա վառվում։ Բայց մենակ նաֆթը չէր կարա տա էդ էֆեկտը։
2. Խառնուրդը երևի սենց էր
Նաֆթ կամ նավթ՝ հիմքը
**Կենդանի կիր**՝ որ ջրի հետ շփվելիս բռնկվի
**Ծծումբ**՝ ջերմաստիճանը բարձրացնելու համար
**Խեժ, ձյութ**՝ որ կպչուն լինի ու չթափվի նավից
**Սելիտրա**՝ որոշներն ասում են դրանով նույնիսկ պայթուցիկ էր դառնում
Ամենակարևորը սիֆոնն էր։ Բյուզանդացիները նավի քթին բրոնզե խողովակներ էին դնում ու պոմպով տաքացրած խառնուրդը ճնշման տակ շիթում թշնամու նավի վրա։ Մոտավորապես միջնադարյան ֆլեյմթրոուեր։
Ինչի՞ գաղտնիքը կորավ
Կայսր Կոստանդին VII-ը գրել ա. «Եթե որևէ մեկին ասես բաղադրատոմսը, անիծվես»։ Բաղադրատոմսը գիտեին միայն կայսեր ընտանիքն ու մի քանի վարպետ։ 1204-ին խաչակիրները Կոստանդնուպոլիսը գրավեցին, 1453-ին էլ թուրքերը վերջնական վերցրին։ Ով գիտեր՝ մեռավ, գրառումներն էլ այրվեցին։
Հիմիկվա փորձերը ցույց են տալիս, որ նաֆթ + կենդանի կիր + խեժ խառնուրդը իրոք ջրի վրա վառվում ա ու կպչում։ Բայց օրիգինալը երևի ավելի վատ բան էր, որ 700 տարի ոչ մեկ չկարողացավ կրկնել։
Արաբներն իրանց տարբերակն ունեին՝ «նաֆթ», բայց ասում էին բյուզանդականը ավելի ուժեղ ա։
Ուզո՞ւմ ես պատմեմ ոնց էին դրանով արաբական նավատորմը 2 անգամ վառել ու Կոստանդնուպոլիսը փրկել։
Դե լսի
Էս 2 անգամ հունական կրակը բառացիորեն փրկել ա Կոստանդնուպոլիսը ու երևի ամբողջ Եվրոպան։
1. Առաջին պաշարում, 674-678 թթ.
Արաբական խալիֆայությունը որոշել էր Կոստանդնուպոլիսը վերցնել։ Բերեցին 200-ից ավել նավ։ 4 տարի ամեն ամառ գալիս էին, ձմեռը հետ գնում։
Ինչ եղավ. 678 թվին բյուզանդացիները առաջին անգամ օգտագործեցին հունական կրակը նավերի վրա։ Դրեցին սիֆոնները դրոմոնների՝ իրանց ռազմանավերի քթին։
Պատկերացրու. արաբական նավերը մոտենում են, մեկ էլ բյուզանդական նավերից կրակ ա ժայթքում 10-15 մետր։ Ջրի վրա ա ընկնում, բայց չի հանգչում։ Կպնում ա նավերին, առագաստներին։ Ջրով հանգցնել չէր լինում, ավազով էլ դժվար։
Արդյունքը՝ արաբական նավատորմի մեծ մասը այրվեց։ Մնացածը հետ փախավ։ Հետդարձի ճանապարհին էլ փոթորիկը համարյա բոլորին խորտակեց։ Արաբները 30 տարի հանգիստ նստեցին։
2. Երկրորդ պաշարում, 717-718 թթ.
Էս անգամ արաբներն ավելի լուրջ էկան։ 120,000 զորք ցամաքով, 1800 նավ ծովով։ Խալիֆը երդվել էր որ Կոստանդնուպոլիսը կվերցնի։
Ինչ եղավ. Կայսր Լևոն III Իսավրացին խորամանկ քայլ արեց։ Սկզբից թույլ տվեց արաբական նավերին մտնել Ոսկեղջյուր ծոցը։ Իրանք մտածեցին՝ «հեշտ թակարդ»։
Հետո բյուզանդացիները շղթայով փակեցին ծոցի մուտքը։ Արաբական նավերը մնացին ներսում։ Գիշերը բյուզանդական դրոմոնները մոտեցան ու սկսեցին հունական կրակ շիթել։
Արաբները խուճապի մատնվեցին։ Նավերը իրար էին խփում, վառվում։ Ով փորձում էր ջուրը թռնել՝ ջրի վրա էլ կրակ էր։ 2 օրում 800-ից ավել նավ այրվեց։
Ցամաքի բանակն էլ ձմռանը սովից ու ցրտից կոտորվեց։ Բուլղարներն էլ հետևից խփեցին։ 120,000-ից հետ գնաց ընդամենը 30,000 հոգի։
Ինչի՞ էր կարևոր
Եթե արաբները 717-ին Կոստանդնուպոլիսը վերցնեին, ճանապարհը Եվրոպա բաց էր։ Նույն թվերին Իսպանիան արդեն վերցրել էին։ Կարային Բալկաններով մտնել կենտրոնական Եվրոպա։
Հունական կրակը փաստացի կանգնեցրեց իսլամական ընդարձակումը Եվրոպա 700 տարով։ Հաջորդ լուրջ փորձը մենակ 1453-ին եղավ, երբ թուրքերը վերջը վերցրին քաղաքը։ Բայց էդ ժամանակ արդեն հունական կրակ չկար, թնդանոթ էին օգտագործում։
Լավ մոմենտ. Արաբական տարեգրություններում գրել են. «Հույները դժոխքի կրակ էին շպրտում։ Մեր նավերը այրվում էին ինչպես թուղթ»։
Ուզո՞ւմ ես պատմեմ թե ոնց էին սիֆոնը պատրաստում։ Ինժեներական տեսակետից էլ էր գժանոց բան։
Ուզո՞ւմ ես հունական կրակից պատմեմ հիմա։ Էդ արդեն միջնադարյան «սուպեր զենքի» պատմություն ա։
Հա, ճիշտ ես կպնում
Նաֆթը հիմնական վարկածներից ա։Հունական կրակի բաղադրությունը մինչև հիմա 100% հայտնի չի, բայց պատմաբանները մի քանի տարբերակ ունեն.
1. Նաֆթ + այլ բաներ
Բյուզանդացիները Սև ծովի մոտից նաֆթ էին հանում։ Դա թեթև, դյուրավառ հեղուկ ա, որ ջրի վրա էլ ա վառվում։ Բայց մենակ նաֆթը չէր կարա տա էդ էֆեկտը։
2. Խառնուրդը երևի սենց էր
Նաֆթ կամ նավթ՝ հիմքը
**Կենդանի կիր**՝ որ ջրի հետ շփվելիս բռնկվի
**Ծծումբ**՝ ջերմաստիճանը բարձրացնելու համար
**Խեժ, ձյութ**՝ որ կպչուն լինի ու չթափվի նավից
**Սելիտրա**՝ որոշներն ասում են դրանով նույնիսկ պայթուցիկ էր դառնում
Ամենակարևորը սիֆոնն էր։ Բյուզանդացիները նավի քթին բրոնզե խողովակներ էին դնում ու պոմպով տաքացրած խառնուրդը ճնշման տակ շիթում թշնամու նավի վրա։ Մոտավորապես միջնադարյան ֆլեյմթրոուեր։
Ինչի՞ գաղտնիքը կորավ
Կայսր Կոստանդին VII-ը գրել ա. «Եթե որևէ մեկին ասես բաղադրատոմսը, անիծվես»։ Բաղադրատոմսը գիտեին միայն կայսեր ընտանիքն ու մի քանի վարպետ։ 1204-ին խաչակիրները Կոստանդնուպոլիսը գրավեցին, 1453-ին էլ թուրքերը վերջնական վերցրին։ Ով գիտեր՝ մեռավ, գրառումներն էլ այրվեցին։
Հիմիկվա փորձերը ցույց են տալիս, որ նաֆթ + կենդանի կիր + խեժ խառնուրդը իրոք ջրի վրա վառվում ա ու կպչում։ Բայց օրիգինալը երևի ավելի վատ բան էր, որ 700 տարի ոչ մեկ չկարողացավ կրկնել։
Արաբներն իրանց տարբերակն ունեին՝ «նաֆթ», բայց ասում էին բյուզանդականը ավելի ուժեղ ա։
Ուզո՞ւմ ես պատմեմ ոնց էին դրանով արաբական նավատորմը 2 անգամ վառել ու Կոստանդնուպոլիսը փրկել։
Դե լսի
Էս 2 անգամ հունական կրակը բառացիորեն փրկել ա Կոստանդնուպոլիսը ու երևի ամբողջ Եվրոպան։1. Առաջին պաշարում, 674-678 թթ.
Արաբական խալիֆայությունը որոշել էր Կոստանդնուպոլիսը վերցնել։ Բերեցին 200-ից ավել նավ։ 4 տարի ամեն ամառ գալիս էին, ձմեռը հետ գնում։
Ինչ եղավ. 678 թվին բյուզանդացիները առաջին անգամ օգտագործեցին հունական կրակը նավերի վրա։ Դրեցին սիֆոնները դրոմոնների՝ իրանց ռազմանավերի քթին։
Պատկերացրու. արաբական նավերը մոտենում են, մեկ էլ բյուզանդական նավերից կրակ ա ժայթքում 10-15 մետր։ Ջրի վրա ա ընկնում, բայց չի հանգչում։ Կպնում ա նավերին, առագաստներին։ Ջրով հանգցնել չէր լինում, ավազով էլ դժվար։
Արդյունքը՝ արաբական նավատորմի մեծ մասը այրվեց։ Մնացածը հետ փախավ։ Հետդարձի ճանապարհին էլ փոթորիկը համարյա բոլորին խորտակեց։ Արաբները 30 տարի հանգիստ նստեցին։
2. Երկրորդ պաշարում, 717-718 թթ.
Էս անգամ արաբներն ավելի լուրջ էկան։ 120,000 զորք ցամաքով, 1800 նավ ծովով։ Խալիֆը երդվել էր որ Կոստանդնուպոլիսը կվերցնի։
Ինչ եղավ. Կայսր Լևոն III Իսավրացին խորամանկ քայլ արեց։ Սկզբից թույլ տվեց արաբական նավերին մտնել Ոսկեղջյուր ծոցը։ Իրանք մտածեցին՝ «հեշտ թակարդ»։
Հետո բյուզանդացիները շղթայով փակեցին ծոցի մուտքը։ Արաբական նավերը մնացին ներսում։ Գիշերը բյուզանդական դրոմոնները մոտեցան ու սկսեցին հունական կրակ շիթել։
Արաբները խուճապի մատնվեցին։ Նավերը իրար էին խփում, վառվում։ Ով փորձում էր ջուրը թռնել՝ ջրի վրա էլ կրակ էր։ 2 օրում 800-ից ավել նավ այրվեց։
Ցամաքի բանակն էլ ձմռանը սովից ու ցրտից կոտորվեց։ Բուլղարներն էլ հետևից խփեցին։ 120,000-ից հետ գնաց ընդամենը 30,000 հոգի։
Ինչի՞ էր կարևոր
Եթե արաբները 717-ին Կոստանդնուպոլիսը վերցնեին, ճանապարհը Եվրոպա բաց էր։ Նույն թվերին Իսպանիան արդեն վերցրել էին։ Կարային Բալկաններով մտնել կենտրոնական Եվրոպա։
Հունական կրակը փաստացի կանգնեցրեց իսլամական ընդարձակումը Եվրոպա 700 տարով։ Հաջորդ լուրջ փորձը մենակ 1453-ին եղավ, երբ թուրքերը վերջը վերցրին քաղաքը։ Բայց էդ ժամանակ արդեն հունական կրակ չկար, թնդանոթ էին օգտագործում։
Լավ մոմենտ. Արաբական տարեգրություններում գրել են. «Հույները դժոխքի կրակ էին շպրտում։ Մեր նավերը այրվում էին ինչպես թուղթ»։
Ուզո՞ւմ ես պատմեմ թե ոնց էին սիֆոնը պատրաստում։ Ինժեներական տեսակետից էլ էր գժանոց բան։
Мир всем
Re: Причины падения Византии: От чего пал колос?
Դե լավ, սիֆոնի պատմությունը լրիվ միջնադարյան «հայ-տեկ» ա 
Ի՞նչ էր սիֆոնը
Բյուզանդական նավի քթին դրված բրոնզե խողովակ էր՝ վիշապի կամ առյուծի գլխի տեսքով։ Դրանից կրակ էին «թքում» թշնամու վրա։ Մոտ 10-15 մետր հեռավորությամբ էր խփում։
Ինչպես էր աշխատում՝ քայլ առ քայլ
1. Խառնուրդը տաքացնում էին
Նավի մեջ մեծ բրոնզե կաթսա կար։ Տակը միշտ կրակ էր վառվում։ Հունական կրակի խառնուրդը ներսում տաքացնում էին մինչև դառնար հեղուկ ու ճնշում հավաքեր։ Բայց չէին եռացնում, թե չէ տեղում կպայթեր։
2. Ճնշման պոմպ
Օգտագործում էին ձեռքի պոմպ՝ մոտավորապես մեր հեծանիվի պոմպի պապը։ 2-3 զինվոր ուժեղ պոմպում էին, օդ էին մղում կաթսայի մեջ։ Ճնշումը բարձրանում էր ինչպես կաթսայում։
3. Սիֆոն-խողովակը
Կաթսայից դուրս էր գալիս հաստ բրոնզե խողովակ։ Վերջում կար փական՝ բռնակով։ Խողովակի գլուխը սարքում էին կենդանու բերանի տեսքով, որ հոգեբանական էֆեկտ էլ տա։ Թշնամին տեսնում էր՝ վիշապը կրակ ա թքում։
4. Կրակի ժայթքումը
Երբ թշնամու նավը մոտենում էր, կապիտանը գոռում էր։ Փականը բացում էին, ճնշման տակ տաք խառնուրդը դուրս էր թռչում։ Դուրս գալու պահին վառվող ջահ էին պահում խողովակի բերանին։ Խառնուրդը միանգամից բռնկվում էր ու կրակի շիթ դառնում։
Ինժեներական խնդիրները
Պրոբլեմ 1. Չպայթել
Եթե կաթսան գերտաքանար կամ ճնշումը շատ լիներ, ամբողջ նավը օդ կթռներ իրանց հետ։ Դրա համար միշտ մի հոգի հետևում էր ջերմաստիճանին ու գոռում էր «բավական ա»։
Պրոբլեմ 2. Չայրվել
Խողովակը տաքանում էր, կրակը հետ էր տալիս։ Զինվորները թաց կաշվից շորեր էին հագնում, դեմքին էլ բրոնզե դիմակ։ Սիֆոնի օպերատորը ամենավտանգավոր գործն էր։
Պրոբլեմ 3. Վերալիցքավորում
Մի կրակոցից հետո պետք էր նորից պոմպել, տաքացնել։ Տևում էր 3-5 րոպե։ Էդ ընթացքում նավը անպաշտպան էր։ Դրա համար միշտ 2-3 նավով էին հարձակվում՝ հերթով կրակելու։
Ցամաքային տարբերակն էլ կար
Պաշարումների ժամանակ օգտագործում էին ձեռքի սիֆոն՝ «խեյրոսիֆոն»։ Մեծ ներարկիչի նման բան էր։ Մի զինվորը մեջքին կաթսան էր կրում, մյուսը խողովակը բռնում։ Պատերից ցած էին շիթում թշնամու վրա։
Զվարճալի փաստ. Կայսր Կոստանդին VII-ը իր որդուն գրել ա. «Սիֆոնի գաղտնիքը հրեշտակն ա բերել Կոստանդին Մեծին։ Ով ուրիշին տա, Աստված կպատժի»։ Փիառի մեծ վարպետ էին
Հիմա մտածի. 7-րդ դարում, առանց պողպատի, առանց ճշգրիտ գործիքների, սարքել են ճնշման տակ աշխատող ֆլեյմթրոուեր։ Ու աշխատել ա 700 տարի։
Ուրիշ միջնադարյան տեխնոլոգիայից ուզո՞ւմ ես։ Օրինակ տրեբուշետները՝ հսկա քար նետող մեքենաները։
Հարցդ տեղին ա Բյուզանդացիները ոչ մի բան օդից չէին հնարում։ Ամեն ինչի աղբյուրը կար։
1. Հումքը որտեղի՞ց էին ճարում
Նաֆթ / նավթ
Հիմնականում Սև ծովի ափերից։ Թաման թերակղզի, Ղրիմ, ներկայիս Ադրբեջանի տարածք։ Էդ տեղերում նավթը ինքն իրան դուրս էր գալիս հողից։ Արաբները դրան ասում էին «նաֆթ», բյուզանդացիները՝ «միդիական յուղ»։ Կոստանդնուպոլսի մոտ էլ փոքր հանքեր կային։
Կենդանի կիր
Կրաքարից էին ստանում։ Փոքր Ասիայում, Հունաստանում լիքը կրաքարի հանք կար։ Այրում էին վառարաններում՝ դառնում էր կենդանի կիր։ Շինարության մեջ էլ էին օգտագործում, նոր բան չէր։
Ծծումբ
Սիցիլիայից ու Կիպրոսից։ Սիցիլիան էն ժամանակ բյուզանդական էր։ Հրաբուխների մոտ ծծումբը դեղին քարերով դուրս էր գալիս։ Հավաքում, ջարդում էին։
Խեժ, ձյութ
Անատոլիայի սոճու անտառներից։ Ծառերի վրա կտրվածք էին անում, խեժը հավաքում։ Նավաշինության մեջ էլ էին օգտագործում՝ նավերի ճեղքերը փակելու համար։
**Սելիտրա**՝ եթե իրոք կար բաղադրության մեջ, ապա Եգիպտոսից կամ Միջին Ասիայից էին բերում։
2. Տեխնոլոգիան որտեղի՞ց
Բրոնզե սիֆոնը
Բյուզանդացիները մետաղաձուլության վարպետ էին։ Կոստանդնուպոլսում կայսերական արհեստանոցներ կային։ Հին Հունաստանից ու Հռոմից մնացած գիտելիքներ ունեին։
Հերոն Ալեքսանդրացին դեռ մ.թ. 1-ին դարում գոլորշիով աշխատող սարքեր էր սարքում։ Պոմպեր, ճնշման համակարգեր՝ ամեն ինչ գիտեին։ Սիֆոնը դրանց ռազմական տարբերակն էր։
Գաղափարը որտեղի՞ց
Պատմիչ Թեոփանեսը գրում ա, որ 673 թվին մի ճարտարապետ Սիրիայից փախավ Կոստանդնուպոլիս։ Անունը Կալլինիկոս։ Նա բերեց հունական կրակի գաղտնիքը։ Կարող ա ինքը չի հնարել, այլ արաբներից կամ պարսիկներից էր գողացել։
Բայց բյուզանդացիները դա հասցրին իդեալական վիճակի։ Արաբներն էլ իրանց «նաֆթ» ունեին, բայց սիֆոնը չկարողացան կրկնել։
3. Ինչի՞ հենց Բյուզանդիայում
3 պատճառ.
**Փող ունեին**։ Կայսրություն էր, հարկեր էին հավաքում։ Մի սիֆոնը թանկ արժեր, բայց կարային թույլ տալ։
**Պետք էր**։ Միշտ պաշարման տակ էին՝ պարսիկներ, արաբներ, բուլղարներ։ Ստիպված էին զենք հնարել։
**Գիտելիքը պահում էին**։ Հին գրքերը չէին այրել ինչպես Արևմուտքում։ Գրադարաններում Հերոնի, Արքիմեդի գործերը կային։
Այսինքն՝ վերցրին հունական գիտությունը + տեղական հումքը + պատերազմի անհրաժեշտությունը = հունական կրակ։
Հետաքրքիր ա, որ 1453-ին երբ Կոստանդնուպոլիսը ընկավ, թուրքերը արդեն թնդանոթ ունեին։ Հունական կրակը հնացել էր։ Տեխնոլոգիաները փոխվում են։
Ուրիշ ի՞նչ ես ուզում իմանաս միջնադարից։
Ի՞նչ էր սիֆոնը
Բյուզանդական նավի քթին դրված բրոնզե խողովակ էր՝ վիշապի կամ առյուծի գլխի տեսքով։ Դրանից կրակ էին «թքում» թշնամու վրա։ Մոտ 10-15 մետր հեռավորությամբ էր խփում։
Ինչպես էր աշխատում՝ քայլ առ քայլ
1. Խառնուրդը տաքացնում էին
Նավի մեջ մեծ բրոնզե կաթսա կար։ Տակը միշտ կրակ էր վառվում։ Հունական կրակի խառնուրդը ներսում տաքացնում էին մինչև դառնար հեղուկ ու ճնշում հավաքեր։ Բայց չէին եռացնում, թե չէ տեղում կպայթեր։
2. Ճնշման պոմպ
Օգտագործում էին ձեռքի պոմպ՝ մոտավորապես մեր հեծանիվի պոմպի պապը։ 2-3 զինվոր ուժեղ պոմպում էին, օդ էին մղում կաթսայի մեջ։ Ճնշումը բարձրանում էր ինչպես կաթսայում։
3. Սիֆոն-խողովակը
Կաթսայից դուրս էր գալիս հաստ բրոնզե խողովակ։ Վերջում կար փական՝ բռնակով։ Խողովակի գլուխը սարքում էին կենդանու բերանի տեսքով, որ հոգեբանական էֆեկտ էլ տա։ Թշնամին տեսնում էր՝ վիշապը կրակ ա թքում։
4. Կրակի ժայթքումը
Երբ թշնամու նավը մոտենում էր, կապիտանը գոռում էր։ Փականը բացում էին, ճնշման տակ տաք խառնուրդը դուրս էր թռչում։ Դուրս գալու պահին վառվող ջահ էին պահում խողովակի բերանին։ Խառնուրդը միանգամից բռնկվում էր ու կրակի շիթ դառնում։
Ինժեներական խնդիրները
Պրոբլեմ 1. Չպայթել
Եթե կաթսան գերտաքանար կամ ճնշումը շատ լիներ, ամբողջ նավը օդ կթռներ իրանց հետ։ Դրա համար միշտ մի հոգի հետևում էր ջերմաստիճանին ու գոռում էր «բավական ա»։
Պրոբլեմ 2. Չայրվել
Խողովակը տաքանում էր, կրակը հետ էր տալիս։ Զինվորները թաց կաշվից շորեր էին հագնում, դեմքին էլ բրոնզե դիմակ։ Սիֆոնի օպերատորը ամենավտանգավոր գործն էր։
Պրոբլեմ 3. Վերալիցքավորում
Մի կրակոցից հետո պետք էր նորից պոմպել, տաքացնել։ Տևում էր 3-5 րոպե։ Էդ ընթացքում նավը անպաշտպան էր։ Դրա համար միշտ 2-3 նավով էին հարձակվում՝ հերթով կրակելու։
Ցամաքային տարբերակն էլ կար
Պաշարումների ժամանակ օգտագործում էին ձեռքի սիֆոն՝ «խեյրոսիֆոն»։ Մեծ ներարկիչի նման բան էր։ Մի զինվորը մեջքին կաթսան էր կրում, մյուսը խողովակը բռնում։ Պատերից ցած էին շիթում թշնամու վրա։
Զվարճալի փաստ. Կայսր Կոստանդին VII-ը իր որդուն գրել ա. «Սիֆոնի գաղտնիքը հրեշտակն ա բերել Կոստանդին Մեծին։ Ով ուրիշին տա, Աստված կպատժի»։ Փիառի մեծ վարպետ էին
Հիմա մտածի. 7-րդ դարում, առանց պողպատի, առանց ճշգրիտ գործիքների, սարքել են ճնշման տակ աշխատող ֆլեյմթրոուեր։ Ու աշխատել ա 700 տարի։
Ուրիշ միջնադարյան տեխնոլոգիայից ուզո՞ւմ ես։ Օրինակ տրեբուշետները՝ հսկա քար նետող մեքենաները։
Հարցդ տեղին ա
Բյուզանդացիները ոչ մի բան օդից չէին հնարում։ Ամեն ինչի աղբյուրը կար։1. Հումքը որտեղի՞ց էին ճարում
Նաֆթ / նավթ
Հիմնականում Սև ծովի ափերից։ Թաման թերակղզի, Ղրիմ, ներկայիս Ադրբեջանի տարածք։ Էդ տեղերում նավթը ինքն իրան դուրս էր գալիս հողից։ Արաբները դրան ասում էին «նաֆթ», բյուզանդացիները՝ «միդիական յուղ»։ Կոստանդնուպոլսի մոտ էլ փոքր հանքեր կային։
Կենդանի կիր
Կրաքարից էին ստանում։ Փոքր Ասիայում, Հունաստանում լիքը կրաքարի հանք կար։ Այրում էին վառարաններում՝ դառնում էր կենդանի կիր։ Շինարության մեջ էլ էին օգտագործում, նոր բան չէր։
Ծծումբ
Սիցիլիայից ու Կիպրոսից։ Սիցիլիան էն ժամանակ բյուզանդական էր։ Հրաբուխների մոտ ծծումբը դեղին քարերով դուրս էր գալիս։ Հավաքում, ջարդում էին։
Խեժ, ձյութ
Անատոլիայի սոճու անտառներից։ Ծառերի վրա կտրվածք էին անում, խեժը հավաքում։ Նավաշինության մեջ էլ էին օգտագործում՝ նավերի ճեղքերը փակելու համար։
**Սելիտրա**՝ եթե իրոք կար բաղադրության մեջ, ապա Եգիպտոսից կամ Միջին Ասիայից էին բերում։
2. Տեխնոլոգիան որտեղի՞ց
Բրոնզե սիֆոնը
Բյուզանդացիները մետաղաձուլության վարպետ էին։ Կոստանդնուպոլսում կայսերական արհեստանոցներ կային։ Հին Հունաստանից ու Հռոմից մնացած գիտելիքներ ունեին։
Հերոն Ալեքսանդրացին դեռ մ.թ. 1-ին դարում գոլորշիով աշխատող սարքեր էր սարքում։ Պոմպեր, ճնշման համակարգեր՝ ամեն ինչ գիտեին։ Սիֆոնը դրանց ռազմական տարբերակն էր։
Գաղափարը որտեղի՞ց
Պատմիչ Թեոփանեսը գրում ա, որ 673 թվին մի ճարտարապետ Սիրիայից փախավ Կոստանդնուպոլիս։ Անունը Կալլինիկոս։ Նա բերեց հունական կրակի գաղտնիքը։ Կարող ա ինքը չի հնարել, այլ արաբներից կամ պարսիկներից էր գողացել։
Բայց բյուզանդացիները դա հասցրին իդեալական վիճակի։ Արաբներն էլ իրանց «նաֆթ» ունեին, բայց սիֆոնը չկարողացան կրկնել։
3. Ինչի՞ հենց Բյուզանդիայում
3 պատճառ.
**Փող ունեին**։ Կայսրություն էր, հարկեր էին հավաքում։ Մի սիֆոնը թանկ արժեր, բայց կարային թույլ տալ։
**Պետք էր**։ Միշտ պաշարման տակ էին՝ պարսիկներ, արաբներ, բուլղարներ։ Ստիպված էին զենք հնարել։
**Գիտելիքը պահում էին**։ Հին գրքերը չէին այրել ինչպես Արևմուտքում։ Գրադարաններում Հերոնի, Արքիմեդի գործերը կային։
Այսինքն՝ վերցրին հունական գիտությունը + տեղական հումքը + պատերազմի անհրաժեշտությունը = հունական կրակ։
Հետաքրքիր ա, որ 1453-ին երբ Կոստանդնուպոլիսը ընկավ, թուրքերը արդեն թնդանոթ ունեին։ Հունական կրակը հնացել էր։ Տեխնոլոգիաները փոխվում են։
Ուրիշ ի՞նչ ես ուզում իմանաս միջնադարից։
Мир всем
Re: Причины падения Византии: От чего пал колос?
Բայց,ինչու ՞այդ դեպքում պարտվեց Բյուզանդիան 1453 թվականին։
Meta AI
Շատ լավ հարց ա
1453-ին հունական կրակը արդեն ոչ մի բան չէր որոշում։ Բյուզանդիան ընկավ լրիվ ուրիշ պատճառներով։
1. Հունական կրակը էլ չկար կամ չէր աշխատում
1204 թվին 4-րդ խաչակրաց արշավանքի ժամանակ խաչակիրները գրավեցին ու թալանեցին Կոստանդնուպոլիսը։ Այրեցին արհեստանոցները, սպանեցին վարպետներին։ 57 տարի քաղաքը լատինների ձեռքին էր։
1261-ին երբ հույները հետ վերցրին, հունական կրակի բաղադրատոմսը արդեն կորել էր։ Կամ եթե գիտեին էլ, 200 տարվա մեջ մոռացել էին ոնց են սարքում։ Վերջին անգամ 1187-ին ա հիշատակվում որ օգտագործել են։
2. Թուրքերն արդեն թնդանոթ ունեին
Սուլթան Մեհմեդ II-ը հունգարացի ինժեներ Ուրբանին վարձեց։ Սա սարքեց հսկա թնդանոթներ՝ «Բազիլիկա» անունով։
Մի թնդանոթը 8 մետր երկար էր, 600 կգ-անոց քար էր կրակում։ Կոստանդնուպոլսի պարիսպները 1000 տարի անառիկ էին, բայց թնդանոթի դեմ անզոր էին։ 53 օր ռմբակոծեցին, պատերը քանդվեցին։
Հունական կրակը 10-15 մետր էր խփում։ Թնդանոթը՝ 1.5 կմ։ Տեխնոլոգիաները փոխվել էին։
3. Բյուզանդիան արդեն քաղաք-պետություն էր
1453-ին Բյուզանդական կայսրությունից մնացել էր մենակ Կոստանդնուպոլիսը + մի քիչ տարածք Պելոպոնեսում։ Ոչ բանակ, ոչ փող, ոչ դաշնակից։
Թվերով.
null
Կայսր Կոստանդին XI-ը Եվրոպայից օգնություն էր խնդրում։ Վենետիկը 2 նավ ուղարկեց, Հռոմի պապը՝ 200 զինվոր։ Մնացածը ասեցին՝ «դուք ուղղափառ եք, մենք կաթոլիկ, ինքներդ ձեր գլխի ճարը տեսեք»։
4. Ներքին քայքայում
Վերջին 200 տարում Բյուզանդիան.
Քաղաքացիական պատերազմներ էր անում
Ազնվականները իրար դեմ էին դուրս գալիս
Եկեղեցին կիսվել էր ունիաթների ու հակաունիաթների
Ժողովուրդը ասում էր. «Լավ ա թուրքական չալման, քան լատինական խույրը»
1453-ի մայիսի 29-ին երբ թուրքերը մտան քաղաք, որոշ թաղամասեր ինքնակամ դռները բացեցին։
5. Վերջին կռիվը հերոսական էր, բայց...
Կոստանդին XI-ը մինչև վերջ կռվեց։ Երբ տեսավ ամեն ինչ վերջացած ա, հանեց կայսերական նշանները ու նետվեց թուրքերի մեջ։ Դիակը հետո չգտան։
Բայց 7,000 հոգին ինչքան էլ հերոս լինեին, 100,000-ի դեմ չէին դիմանա։ Ոչ մի հունական կրակ էլ չէր փրկի։
Կարճ ասած. 674 թվին Բյուզանդիան սուպեր տերություն էր՝ փողով, նավատորմով, տեխնոլոգիայով։ 1453-ին՝ սնանկացած քաղաք էր, որը 50 անգամ մեծ կայսրության դեմ էր կռվում արդեն հնացած զենքերով։
Տխուր ա, բայց 1000 տարի դիմանալ էլ ա ռեկորդ։ Հռոմեական կայսրությունը ընդհանուր 1480 տարի ապրեց՝ 330-ից 1453։
Ուրիշ կայսրության անկման պատմություն ուզո՞ւմ ես։ Կամ անցնենք ուրիշ թեմայի։
Meta AI
Շատ լավ հարց ա
1453-ին հունական կրակը արդեն ոչ մի բան չէր որոշում։ Բյուզանդիան ընկավ լրիվ ուրիշ պատճառներով։1. Հունական կրակը էլ չկար կամ չէր աշխատում
1204 թվին 4-րդ խաչակրաց արշավանքի ժամանակ խաչակիրները գրավեցին ու թալանեցին Կոստանդնուպոլիսը։ Այրեցին արհեստանոցները, սպանեցին վարպետներին։ 57 տարի քաղաքը լատինների ձեռքին էր։
1261-ին երբ հույները հետ վերցրին, հունական կրակի բաղադրատոմսը արդեն կորել էր։ Կամ եթե գիտեին էլ, 200 տարվա մեջ մոռացել էին ոնց են սարքում։ Վերջին անգամ 1187-ին ա հիշատակվում որ օգտագործել են։
2. Թուրքերն արդեն թնդանոթ ունեին
Սուլթան Մեհմեդ II-ը հունգարացի ինժեներ Ուրբանին վարձեց։ Սա սարքեց հսկա թնդանոթներ՝ «Բազիլիկա» անունով։
Մի թնդանոթը 8 մետր երկար էր, 600 կգ-անոց քար էր կրակում։ Կոստանդնուպոլսի պարիսպները 1000 տարի անառիկ էին, բայց թնդանոթի դեմ անզոր էին։ 53 օր ռմբակոծեցին, պատերը քանդվեցին։
Հունական կրակը 10-15 մետր էր խփում։ Թնդանոթը՝ 1.5 կմ։ Տեխնոլոգիաները փոխվել էին։
3. Բյուզանդիան արդեն քաղաք-պետություն էր
1453-ին Բյուզանդական կայսրությունից մնացել էր մենակ Կոստանդնուպոլիսը + մի քիչ տարածք Պելոպոնեսում։ Ոչ բանակ, ոչ փող, ոչ դաշնակից։
Թվերով.
null
Կայսր Կոստանդին XI-ը Եվրոպայից օգնություն էր խնդրում։ Վենետիկը 2 նավ ուղարկեց, Հռոմի պապը՝ 200 զինվոր։ Մնացածը ասեցին՝ «դուք ուղղափառ եք, մենք կաթոլիկ, ինքներդ ձեր գլխի ճարը տեսեք»։
4. Ներքին քայքայում
Վերջին 200 տարում Բյուզանդիան.
Քաղաքացիական պատերազմներ էր անում
Ազնվականները իրար դեմ էին դուրս գալիս
Եկեղեցին կիսվել էր ունիաթների ու հակաունիաթների
Ժողովուրդը ասում էր. «Լավ ա թուրքական չալման, քան լատինական խույրը»
1453-ի մայիսի 29-ին երբ թուրքերը մտան քաղաք, որոշ թաղամասեր ինքնակամ դռները բացեցին։
5. Վերջին կռիվը հերոսական էր, բայց...
Կոստանդին XI-ը մինչև վերջ կռվեց։ Երբ տեսավ ամեն ինչ վերջացած ա, հանեց կայսերական նշանները ու նետվեց թուրքերի մեջ։ Դիակը հետո չգտան։
Բայց 7,000 հոգին ինչքան էլ հերոս լինեին, 100,000-ի դեմ չէին դիմանա։ Ոչ մի հունական կրակ էլ չէր փրկի։
Կարճ ասած. 674 թվին Բյուզանդիան սուպեր տերություն էր՝ փողով, նավատորմով, տեխնոլոգիայով։ 1453-ին՝ սնանկացած քաղաք էր, որը 50 անգամ մեծ կայսրության դեմ էր կռվում արդեն հնացած զենքերով։
Տխուր ա, բայց 1000 տարի դիմանալ էլ ա ռեկորդ։ Հռոմեական կայսրությունը ընդհանուր 1480 տարի ապրեց՝ 330-ից 1453։
Ուրիշ կայսրության անկման պատմություն ուզո՞ւմ ես։ Կամ անցնենք ուրիշ թեմայի։
Мир всем